Provinsi Sulawesi Utara · Indonesia
Invest North Sulawesi

Maakindustrie en grondstoffen

Indonesië houdt zijn grondstoffen thuis. Bouw waar ze worden verwerkt.

De mineralen van Indonesië mogen het land niet onverwerkt verlaten, dus de fabriek gaat naar hen toe. Hier gewonnen goud en zilver, titaniumzanden en koperprospecten in de grond, nikkel in de buurt: bouw in een vrije zone aan een diepzeehaven, met één team van de eerste vraag tot een operationele fabriek.

534 havrije zone KEK Bitung naast de diepzeehaven (PP 32/2014)
10–20 jaar0% vennootschapsbelasting in de vrije zone, vanaf Rp 100 miljard (PMK 237/2020)
3 exportverbodenonverwerkt nikkelerts (2020), bauxiet (2023) en koperconcentraat (2025) blijven in Indonesië (Minerba-wet 3/2020; Permen ESDM 11/2019)
Rp 4.002.630minimummaandloon 2026 (Gouverneursdecreet 404/2025)

De regel: verwerk in Indonesië, of koop bij partijen die dat doen

De Indonesische mijnbouwwet (Wet 3/2020, gewijzigd bij Wet 2/2025) verplicht tot binnenlandse verwerking. De exportverboden zijn strikt en de overheid beheert volumes en prijzen.

Nikkelerts
Uitvoer verboden sinds 1 januari 2020.
Bauxiet
Uitvoer verboden sinds 10 juni 2023.
Koperconcentraat
In principe verboden sinds 1 januari 2025; de laatste uitzondering (Freeport) eindigde op 16 september 2025.
IJzer-, lood- en zinkerts
Uitvoer van erts niet toegestaan; concentraten alleen onder tijdelijke uitzonderingen.
Nieuwe nikkelsmelters
Sinds 28/2025 zijn er geen nieuwe industriële vergunningen voor zelfstandige installaties die nikkelpig iron, ferronikkel, nikkelmatte of maken. Een bredere stop op nieuwe installaties (moratorium) wordt onderzocht (oktober 2026).
Volumes en prijzen
Het nikkelertsquotum voor 2026 is verlaagd van 379 miljoen ton (Mt) in 2025 naar ongeveer 295–300 Mt. Vanaf april 2026 geldt een hogere benchmarkprijs.
In onderzoek
Een verbod op meer ruwe grondstoffen, waaronder tin (februari 2026).
Agrarische en mariene grondstoffen
Niet verboden, maar gecontroleerd met exportheffingen (palmolie 12,5% vanaf maart 2026, cacaobonen 7,5% vanaf oktober 2025).

Wat dit betekent: een nieuwe smeltfabriek is nauwelijks mogelijk, maar alles na de eerste verwerkingsstap is open. Die laatste schakel, van halffabricaat naar component en eindproduct, is waar middelgrote fabrikanten het beste passen.

Waardeketen

Van mineralen tot product: waar Bitung past

Indonesië houdt de eerste verwerkingsstappen in het land, en grote groepen exploiteren die al. De ruimte voor nieuwe fabrikanten ligt verderop in de keten.

  1. Erts

    Nikkel, bauxiet, koper, ijzer

    Uitvoer verboden; gewonnen en gesmolten in de nikkelparken van North Maluku en Central Sulawesi.

    Gesloten voor export
  2. Halfproduct

    Nikkelruwijzer, roestvrij staal, MHP, aluminium, kathodekoper

    Gemaakt in Indonesië door grote groepen; sinds PP 28/2025 geen nieuwe vergunningen voor zelfstandige nikkelsmelters.

    Grote groepen
  3. Component

    Buizen, bevestigingsmiddelen, aluminiumprofielen, batterijpakketten, instrumenten

    De laatste stap: nog weinig concrete fabrieken, en regels voor lokale inhoud stuwen de vraag.

    Open: Bitung past hier
  4. Product

    Prefab bouwelementen, medische hulpmiddelen, accupakketten voor e-motoren, voedings- en mariene producten

    Verkocht aan Indonesische kopers die lokale inhoud verkiezen, of verscheept via Bitung.

    Open: Bitung past hier

De provincie voegt haar eigen grondstoffen toe: kokos (266.052 t in 2024), tonijn en kruidnagel (10.327 t) gaan van oogst naar verwerking in KEK Bitung, zonder exportverbod ertussen.

Bronnen: Wet 3/2020 (Minerba); PP 28/2025; Permenkes 5/2026; regels voor lokaal aandeel voor e-motoren; BPS Sulawesi Utara. November 2026.

Lees het verhaal: van erts tot product, in acht hoofdstukken

Zoekt u mijnbouw zelf in plaats van verwerking? Mijnbouw & steengroeven · Goudwinning in Noord-Sulawesi

Netstroom hier of eigen kolencentrale? Vergelijk CO2- en EU-CBAM-kosten

De buren

Naast de nikkelcorridor van Noord-Maluku

Ten oosten van Bitung liggen de nikkelparken Weda Bay en Obi. Ze hebben eigen havens, dus Bitung is niet hun toegangspoort. Het is de dichtstbijzijnde grote containerterminal: een basis voor fabricage, onderhoud, reserveonderdelen en logistiek.

  • Haven van Bitung en KEK BitungDiepzeecontainerhaven met de vrije zone van 534 ha ernaast
  • Weda BayNikkelindustriepark op Halmahera, Noord-Maluku≈ 330 km van Bitung
  • ObiNikkelverwerking op het eiland Obi, Noord-Maluku≈ 420 km van Bitung
  • TernateVracht uit Noord-Maluku die SPIL in Bitung overslaat≈ 250 km van Bitung
  • Luchthaven ManadoDirecte vluchten naar Seoel, Singapore en Guangzhou
74.928 TEUverwerkt op de containerterminal van Bitung in Q1 2025, 21% meerLogistikNews, 7 mei 2025

Afstanden zijn rechte lijnen (grootcirkel) en indicatief; vaarroutes zijn langer. Posities zijn bij benadering.

Uw route naar grondstoffen

Twaalf routes, van een handelsbedrijf tot een joint venture met een staatsmijnbouwbedrijf. Kies uw bedrijfsgrootte en de grondstof die u nodig hebt. Ons team werkt met plannen vanaf US$ 10 miljoen.

Bedrijfsgrootte
Grondstof

12 / 12

Eigen fabriek of aandeel

A. Eigen verwerkings- of afwerkingsfabriek

Een bouwt een fabriek die Indonesische materialen omzet in halffabricaten of eindproducten.

Past MiddelgrootGrote groepMetalen en mineralenHalffabricatenTeruggewonnen materialenAgrarisch en marien

Instapniveau
Gestort kapitaal Rp 2,5 miljard (≈ US$ 136,889); investering boven Rp 10 miljard (≈ US$ 547,555) per bedrijfslijn per locatie
Juridische basis
Industriële vergunning () of verwerkingsvergunning; Reg. 5/2025; PP 28/2025
Praktijkvoorbeeld
De IV-vloeistoffabriek van B. Braun in Cikampek (geopend in 2017)
Wat wij doen
Locatiekeuze, PT PMA, vergunningen, bouw en werving, van A tot Z
Bespreek deze route
Eigen fabriek of aandeel

B. Belang in een mijnbouwbedrijf

Koop aandelen in een bedrijf met een mijnbouwvergunning ( of IUPK). Buitenlandse eigenaren moeten tegen productiejaar 25 ten minste 51% aan Indonesische partijen verkopen.

Past Grote groepMetalen en mineralen

Instapniveau
Projectspecifiek; lange horizon
Juridische basis
Mijnbouwwet (); PP 96/2021 art. 147
Praktijkvoorbeeld
Eramet heeft 38,7% van Weda Bay Nickel (Noord-Maluku)
Wat wij doen
Introducties, due-diligencepartners
Bespreek deze route
Eigen fabriek of aandeel

C. Joint venture met een mijnbouwer, smelter of staatsbedrijf

Werk samen met een Indonesisch bedrijf dat erts bezit. De buitenlandse partner brengt technologie, kapitaal of een gegarandeerde afname () in.

Past MiddelgrootGrote groepMetalen en mineralenAgrarisch en marien

Instapniveau
Projectspecifiek
Juridische basis
Vennootschapswet plus de vergunningen van de partner
Praktijkvoorbeeld
Vale Indonesia met Huayou en Ford in Pomalaa; Harita met Lygend op Obi
Wat wij doen
Zoeken naar partners en introducties
Bespreek deze route
Eigen fabriek of aandeel

D. Mede-investering met of

Het staatsinvesteringsfonds leidt verwerkingsprojecten. Latere fasen kunnen opengaan voor buitenlandse mede-investeerders.

Past Grote groepMetalen en mineralen

Instapniveau
Grote tickets
Juridische basis
Mandaat van Danantara; joint ventures met staatsbedrijven
Praktijkvoorbeeld
Danantara met GEM voor een smelter van US$ 1,4 miljard (aangekondigd in 2026)
Wat wij doen
Contact met de provinciale overheid en agentschappen
Bespreek deze route
Contract

E. Offtake- of vooruitbetalingscontract

Spreek af dat u toekomstige productie koopt, of betaal vooraf en ontvang de goederen later. Er is geen Indonesisch bedrijf nodig.

Past Gespecialiseerd of familiebedrijfMiddelgrootGrote groepMetalen en mineralenHalffabricatenTeruggewonnen materialenAgrarisch en marien

Instapniveau
Geen wettelijk minimum; ons team werkt met plannen vanaf US$ 10 miljoen
Juridische basis
Handelscontract; exportgoedkeuring voor verwerkte producten
Praktijkvoorbeeld
Leveringscontracten van Tesla met Huayou en CNGR (2022)
Wat wij doen
Leveranciersselectie, contracten, kwaliteitscontroles
Bespreek deze route
Contract

F. Loonverwerking ()

Een Indonesische fabriek verwerkt uw materiaal tegen een vergoeding. U blijft eigenaar.

Past MiddelgrootMetalen en mineralenAgrarisch en marien

Instapniveau
Geen wettelijk minimum; ons team werkt met plannen vanaf US$ 10 miljoen
Juridische basis
Per geval te bevestigen met het ministerie van Energie (ESDM)
Praktijkvoorbeeld
Nog geen gepubliceerd voorbeeld
Wat wij doen
Een verwerker vinden en het contract opzetten
Bespreek deze route
Contract

G. Handelsbedrijf

Een groothandels-PT in buitenlandse handen koopt halffabricaten of landbouwproducten en exporteert deze.

Past Gespecialiseerd of familiebedrijfMiddelgrootHalffabricatenTeruggewonnen materialenAgrarisch en marien

Instapniveau
Gestort kapitaal Rp 2,5 miljard (≈ US$ 136,889); Rp 10 miljard (≈ US$ 547,555) gerekend per KBLI-groep van 4 cijfers (te bevestigen)
Juridische basis
Groothandelsactiviteiten (KBLI 46xxx); importeursnummer
Praktijkvoorbeeld
Gangbare route voor middelgrote importeurs en exporteurs; geen enkele met naam genoemde casus
Wat wij doen
Bedrijfsoprichting, leveranciers, exportdocumenten
Bespreek deze route
Locatie

H. Kavel in een vrije zone of industrieel park

Huur een kavel met voorzieningen in KEK Bitung of een industrieel park, met fiscale en douanefaciliteiten.

Past MiddelgrootGrote groepMetalen en mineralenHalffabricatenTeruggewonnen materialenAgrarisch en marien

Instapniveau
Belastingvakantie (tax holiday) bij investering vanaf Rp 100 miljard (≈ US$ 5.5 M)
Juridische basis
PP 40/2021; 237/2020 PMK 33/2021
Praktijkvoorbeeld
De oleochemische fabriek van Unilever in KEK Sei Mangkei
Wat wij doen
Aanvraag voor de zone en vergunningverlening
Bespreek deze route
Teruggewonnen materialen

I. Mijnresiduen (tailings), recycling en bijproducten

Win metalen en mineralen terug uit mijnafval of schroot, alleen of als technologiepartner van een vergunninghouder.

Past Gespecialiseerd of familiebedrijfMiddelgrootTeruggewonnen materialen

Instapniveau
Projectspecifiek
Juridische basis
Mijnbouwwet (Minerba; geassocieerde mineralen); PP 96/2021; PP 22/2021 (afval)
Praktijkvoorbeeld
ESMI (gelieerd) wint goud en zilver terug uit residuen in Bolaang Mongondow
Wat wij doen
Toegang tot teruggewonnen materiaal, vergunningen, partners
Bespreek deze route
Agrarisch en marien

J. Landbouw- en mariene verwerking

Verwerk kokos, tonijn, specerijen of palm lokaal; grotendeels open voor 100% buitenlands eigendom.

Past Gespecialiseerd of familiebedrijfMiddelgrootGrote groepAgrarisch en marien

Instapniveau
Rp 2,5 miljard (≈ US$ 136,889) gestort; Rp 10 miljard (≈ US$ 547,555) per bedrijfslijn
Juridische basis
10/2021; PP 11/2023 (visserij)
Praktijkvoorbeeld
De kokosfabriek van PT Freenow Food Industry van US$ 100 miljoen in Morowali (2026); Apical–Kao in Dumai
Wat wij doen
Inkoop, coöperaties, opzet van de fabriek
Bespreek deze route
Beleid en kleinschalig

K. Kader voor overheid-tot-overheid

Handelsakkoorden bieden politieke dekking; bedrijven sluiten nog steeds zelf het leveringscontract.

Past Grote groepMetalen en mineralen

Instapniveau
Niet van toepassing
Juridische basis
Handelsakkoord tussen de VS en Indonesië (19 feb. 2026); tussen de EU en Indonesië (verwacht in 2027)
Praktijkvoorbeeld
Matchmaking door Danantara met Amerikaanse bedrijven
Wat wij doen
Overheidsbriefings en delegatieprogramma’s
Bespreek deze route
Beleid en kleinschalig

L. Coöperaties en contractproductie

Koop bij coöperaties of laat een lokale fabriek onder contract voor u produceren ().

Past Gespecialiseerd of familiebedrijfAgrarisch en marien

Instapniveau
Geen wettelijk minimum; ons team werkt met plannen vanaf US$ 10 miljoen
Juridische basis
Wet 2/2025; Permenkes 5/2026 art. 18 en 21 (medische hulpmiddelen)
Praktijkvoorbeeld
De kokosleveringsdeal van Luckin Coffee met Banggai Kepulauan (2025)
Wat wij doen
Coöperaties en contractproducenten vinden
Bespreek deze route

Open niches in de laatste mijl

Indonesië maakt al roestvrij staal, aluminium, kathodekoper en nikkelintermediairen. Een groot deel van de volgende stap ontbreekt nog.

Roestvrijstalen producten

Buizen, bevestigingsmiddelen, bestek en instrumenten: nog geen met naam genoemde fabrieken gevonden naast de grote smelterijen in Morowali.

Aluminiumprofielen en prefab bouwelementen

Ongeveer 1,55 Mt aluminiumcapaciteit in 2026 met zwakke binnenlandse vraag, plus bouwvraag van de nieuwe hoofdstad Nusantara ().

Accupakketten en controllers

Elektrische motorfietsen hebben 40% lokale inhoud nodig in 2026, 60% in 2027–29 en 80% vanaf 2030.

Medische hulpmiddelen

5/2026 laat publieke inkopers binnenlandse producten kiezen, ook als ze duurder zijn, en staat contractproductie toe.

Titanium

Indonesië heeft geen titaniumspons of titaniumdioxidepigmentfabriek (TiO2) en importeert zijn pigment.

Levensmiddelen- en maritieme verwerking

Kokos (266.052 t in Noord-Sulawesi in 2024), tonijnbijproducten en specerij-extracten.

Exportproducten: HS-codes, certificaten en havens

Waarom Noord-Sulawesi

  • Naast de nikkelcorridor

    Bitung is de dichtstbijzijnde grote containerterminal bij de nikkelparken in Noord-Maluku (Weda Bay, Obi); rederij SPIL verplaatst Ternate-vracht daar tussen schepen. De parken hebben hun eigen havens, dus wij positioneren Bitung als basis voor fabricage, onderhoud en logistiek, niet als hun toegangspoort.

  • Eigen grondstoffen

    Goud (Toka Tindung ongeveer 122.000 ounces in 2025; Bakan), kokos, tonijn, kruidnagel (10.327 t) en nootmuskaat.

  • Schone stroom

    Geothermie Lahendong (120 MW, uitbreiding gepland); een derde van het net is hernieuwbaar. Voor koolstofarme producten hebt u een specifiek stroomcontract nodig.

  • Kosten

    Minimumloon Rp 4.002.630 per maand in 2026, ongeveer 70% van Jakarta.

  • Vrije zone

    KEK Bitung: 534 ha voor kokos, visserij, farmacie en logistiek, met een belastingvakantie (tax holiday) van 10–20 jaar.

KEK Bitung

Gelieerd project

Lokale grondstof uit sanering van mijnafval

ESMI saneert oude goudmijntailings in Bolaang Mongondow zonder kwik of cyanide. Goud en zilver worden teruggewonnen, en fabrieken die investeerders in Noord-Sulawesi starten, kunnen leveringsvoorwaarden aanvragen. Andere mineralen, zoals titaniummineraalconcentraat, worden alleen aangeboden na onafhankelijke laboratoriumanalyses. Voor een fabrikant betekent dit een traceerbare, lokale levering uit gesaneerd mijnafval in plaats van nieuwe mijnbouw.

  • Goud en zilver. Teruggewonnen uit de gereinigde tailings. Leveringsvoorwaarden op aanvraag.
  • Verdere mineralen. Titaniummineraalconcentraat (ilmeniet of rutiel) en andere mineralen worden alleen aangeboden nadat onafhankelijke laboratoriumanalyses ze bevestigen.
  • Schoon steenpoeder. Het gereinigde gesteentepoeder wordt na uitloogtesten gebruikt voor bestratingsblokken en bakstenen; vraag of het bij uw product past.
  • Gemaakt voor lokale verwerking. De Indonesische mijnbouwwetgeving bevordert verwerking in het land, dus de levering is gericht op fabrieken in Noord-Sulawesi.

Er worden geen volumes, gehaltes of prijzen gepubliceerd. De pilot loopt vanaf november 2026; leveringsvoorwaarden hangen af van de pilotresultaten en van de vergunning voor de verkoop van geassocieerde mineralen, en worden per contract overeengekomen. Dit is geen aanbod van de Provinciale Overheid van Noord-Sulawesi.

Het eerlijke beeld

  • KEK Bitung heeft ruimte om te groeien: medio 2026 was ongeveer 4,4% van het terrein in gebruik en de investeringscijfers van de provincie en het ministerie van Investeringen verschillen.
  • Het elektriciteitsnet van Sulawesi heeft een beperkte reserve (ongeveer 174 MW in de hele regio Suluttenggo, augustus 2026); grootverbruikers hebben een eigen voorziening nodig.
  • Concerns met een omzet van €750 miljoen of meer betalen minstens 15% onder de mondiale minimumbelasting, ook tijdens een belastingvakantie (tax holiday).
  • Meerdere volledig Westerse metaalprojecten werden stopgezet (BASF–Eramet 2024, Sumitomo 2022); succesvolle nieuwkomers stapten in als minderheidspartner of koper naast een snelle bouwer en een lokale partner.

Uw fabriek in negen stappen, van A tot Z

  1. 1Route en locatieKies de toegangsroute, de locatie en de aansluiting op de vrije zone.
  2. 2VennootschapPT PMA-akte, en bedrijfsactiviteiten ().
  3. 3Faciliteiten in de zoneBelastingvakantie (), douane- en btw-faciliteiten in Bitung.
  4. 4VergunningenIndustriële vergunning en sectorvergunningen (, ministerie van Volksgezondheid).
  5. 5MilieuMilieueffectrapportage () of UKL-UPL-milieutoestemming.
  6. 6BouwGrond, ontwerp, aannemers en nutsvoorzieningen, inclusief stroom.
  7. 7PersoneelWerving, training met lokale universiteiten, werkvergunningen voor expats.
  8. 8Lokale inhoudTKDN-certificering voor overheidsinkopers.
  9. 9NazorgCompliancekalender, rapportage en uitbreiding.

Klaar om te bouwen?

Vier manieren om de volgende stap te zetten, van een fabriek met vaste prijs tot een gratis gesprek van 30 minuten.

Bronnen: Wet 3/2020 en Wet 2/2025 (Minerba); PP 28/2025; PP 39/2025; BKPM Reg. 5/2025; PP 40/2021; PMK 136/2024; Indonesia Business Post; Argus; Jakarta Post (9 okt 2026); Reuters; persberichten van bedrijven; BPS Sulawesi Utara; Besluit van de gouverneur 404/2025. Volledig onderzoek met links: op aanvraag. November 2026; geen juridisch of fiscaal advies.