Regelgevingsradar
Wat is gewijzigd: regels voor investeerders in Noord-Sulawesi
Gedateerde wijzigingen in lonen, belasting, exportregels, vergunningverlening en de vrije zones, elk met de bron en de pagina die dit uitlegt. Minimumlonen, het industriële stroomtarief en de BI-Rate verschijnen hier automatisch wanneer een nieuw besluit is goedgekeurd.
De EU en Indonesië willen hun handelsakkoord (CEPA) op 21 november 2026 ondertekenen; de beoogde inwerkingtreding is begin 2027.
Wie het raakt: Exporteurs naar de EU. Tot het akkoord van kracht is, gelden de huidige EU-douanerechten.
Het ministerie van Financiën zei dat de pioniersbelastingvakantie (tax holiday) niet in haar huidige vorm wordt verlengd, omdat deze niet past bij de wereldwijde minimumbelasting. Een dag later zei de coördinerende minister voor Economische Zaken dat een herziene regeling nog mogelijk is.
Wie het raakt: Grote projecten buiten de vrije zones die een belastingvakantie (tax holiday) wilden aanvragen. Faciliteiten in de speciale economische zone (KEK) vallen onder een aparte regeling.
Een ontwerp-presidentieel besluit over datacentra en onderzeese kabels noemt Bitung als kandidaatlocatie; het lag ter openbare consultatie. In juni 2026 had de regering gezegd dat zij Bitung overwoog voor investeringen in datacentra.
Wie het raakt: Investeerders in datacentra en digitale infrastructuur die Bitung overwegen.
De minister van Energie en Minerale Hulpbronnen zei dat een bredere stop op nieuwe smelterijen voor halfafgewerkte nikkelproducten wordt bestudeerd.
Wie het raakt: Investeerders die nikkelverwerkingsfabrieken plannen.
Elektriciteit voor industrie, PLN-tarief I-3: Rp 1.114,74 per kWh voor 2026 Q4.
Wie het raakt: Fabrieken en andere grootverbruikers van elektriciteit met een middenspanningsaansluiting boven 200 kVA.
De minister van Energie en Minerale Hulpbronnen bevestigde dat de exportverboden op onverwerkte mineralen van kracht blijven.
Wie het raakt: Mijnbouwbedrijven en ertshandelaren: verwerking moet in Indonesië plaatsvinden.
Indonesië en de Verenigde Staten hebben een wederkerige handelsovereenkomst ondertekend. Deze is nog niet van kracht.
Wie het raakt: Exporteurs naar de Verenigde Staten.
Minimumloon, Manado (UMK) vastgesteld op Rp 4.022.017 per maand, vanaf 1 jan 2026.
Wie het raakt: Elke werkgever in het gebied: geen enkele werknemer mag per maand minder worden betaald.
Minimumloon, Noord-Sulawesi (UMP) vastgesteld op Rp 4.002.630 per maand, vanaf 1 jan 2026.
Wie het raakt: Elke werkgever in het gebied: geen enkele werknemer mag per maand minder worden betaald.
De pioniersbelastingvakantie (PMK 130/2020, zoals gewijzigd bij PMK 69/2024) is op 31 december 2025 gesloten voor nieuwe aanvragen.
Wie het raakt: Bedrijven buiten de vrije zones die een grote investering in een pioniersindustrie planden.
BKPM-verordening 5/2025 verlaagde het minimum gestort kapitaal van een buitenlandse vennootschap (PT PMA) naar Rp 2,5 miljard per vennootschap. Het investeringsplan moet nog steeds boven Rp 10 miljard per bedrijfstak (KBLI) per locatie liggen, exclusief grond en gebouwen.
Wie het raakt: Elke nieuwe buitenlandse vennootschap (PT PMA).
Exportverbod, koperconcentraat: van kracht sinds 16 sep 2025.
Wie het raakt: Mijnbouwbedrijven en ertshandelaren: het materiaal moet in Indonesië worden verwerkt voordat het mag worden geëxporteerd.
Overheidsverordening 28/2025 stelt nieuwe risicogebaseerde vergunningsregels vast voor het OSS-systeem. Sindsdien geeft OSS geen nieuwe industriële vergunningen meer af voor zelfstandige fabrieken die nikkel pig iron, ferronikkel, nikkelmatte of MHP maken.
Wie het raakt: Elke onderneming die een bedrijfsvergunning aanvraagt, en nikkelverwerkende investeerders in het bijzonder.
De wereldwijde minimumbelasting (Pillar Two, PMK 136/2024) geldt vanaf boekjaren die op of na 1 januari 2025 beginnen: groepen betalen minstens 15%, ook via een binnenlandse bijheffing tijdens een belastingvakantie (tax holiday).
Wie het raakt: Multinationale groepen met een omzet van €750 miljoen of meer.
Exportverbod, bauxiet: van kracht sinds 10 jun 2023.
Wie het raakt: Mijnbouwbedrijven en ertshandelaren: het materiaal moet in Indonesië worden verwerkt voordat het mag worden geëxporteerd.
Exportverbod, nikkelerts: van kracht sinds 1 jan 2020.
Wie het raakt: Mijnbouwbedrijven en ertshandelaren: het materiaal moet in Indonesië worden verwerkt voordat het mag worden geëxporteerd.
De vermeldingen zijn op 14 november 2026 tegen hun bronnen gecontroleerd. Vermeldingen met “Uit onze bijgehouden cijfers” komen uit de cijfers die de site actueel houdt, per de getoonde datum.
Een samenvatting ter oriëntatie, geen juridisch of fiscaal advies; er kunnen geen rechten aan worden ontleend. Controleer altijd de officiële tekst bij een notaris of belastingadviseur. Disclaimer
Koppen die we nog controleren (25)
Nieuwsberichten van de afgelopen 30 dagen die op een wijziging kunnen duiden. Ons team heeft ze nog niet gecontroleerd, dus ze staan niet in de lijst hierboven. Lees de officiële tekst voordat u handelt.
- BKPM verwerpt intimidatie tegen BYD-fabriek in SubangAI-noot: Dit kan erop wijzen dat BKPM de investeringszekerheid wil beschermen voor buitenlandse fabrikanten zoals BYD in Indonesië.
- DSN-MUI beoordeelt sharia-cryptofatwa; consumentenbescherming centraalAI-noot: Een beoordeling door DSN-MUI van een sharia-cryptofatwa kan invloed hebben op hoe buitenlandse cryptobedrijven producten ontwerpen en vermarkten voor Indonesische consumenten
- PersberichtAI-noot: Als algemeen persbericht biedt het mogelijk geen specifieke richtlijnen voor buitenlandse investeerders, tenzij nadere details worden verstrekt.
- Ministerie van Investeringen houdt toezicht op zekerheid van termijnen voor bedrijfsvergunningenAI-noot: Duidelijker termijnen voor bedrijfsvergunningen kunnen investeringsgoedkeuringen voorspelbaarder maken voor buitenlandse investeerders.
- Investeringsloket Balikpapan bedient heel Kalimantan en streeft naar snellere realisatie van investeringenAI-noot: Dit kan erop wijzen dat een investeringsloket in Balikpapan de coördinatie voor investeerders in heel Kalimantan kan vergemakkelijken.
- Regering van regentschap Tanah Bumbu houdt technische begeleiding LKPM, investeringen bereiken Rp11,61 biljoenAI-noot: Dit kan wijzen op actieve investeringen en duidelijkere rapportageondersteuning voor buitenlandse investeerders die projecten in Tanah Bumbu overwegen.
- Kendal SEZ absorbeert 128.809 werknemers, versterkt samenwerking tussen industrie en beroepsonderwijsAI-noot: Een speciale economische zone die werknemers absorbeert en banden tussen industrie en beroepsonderwijs versterkt, kan voor buitenlandse investeerders wijzen op beschikbaarheid van arbeidskrachten en pijplijnen voor vaardigheden.
- Als het enige bewijs een sleutel is: herinrichting van de behandeling van zaken rond cryptoactivaAI-noot: Dit kan wijzen op strengere procedurele normen voor zaken rond cryptoactiva, wat van invloed kan zijn op compliance en voorbereiding op geschillen van investeerders in Indonesië.
- KPP Pratama Ciawi houdt dialoog over belastingverplichtingen met bedrijven in de toeristische SEZ LidoAI-noot: Dit kan investeerders in de toeristische SEZ Lido helpen verwachtingen rond belastingcompliance te begrijpen en vroeg in contact te treden met lokale belastingambtenaren.
- Pemalang dringt aan op prioritering van lokale werknemersAI-noot: Dit kan van invloed zijn op wervingsplannen in Pemalang, omdat investeerders mogelijk prioriteit voor lokale werknemers in hun personeelsbestand moeten aantonen.
- Beoordeling van mogelijkheden voor crypto-activa als alternatief actief en een gids voor markttoegangAI-noot: Dit kan buitenlandse investeerders helpen potentiële mogelijkheden voor crypto-activa en markttoegang in Indonesië te begrijpen, maar het mag niet worden gelezen als regelgevende goedkeuring.
- OJK benadrukt consumentenbescherming en preventie van gebruik van cryptoactiva voor witwassenAI-noot: Dit kan betekenen dat er strengere verwachtingen rond anti-witwassen gelden voor aanbieders van cryptodiensten, wat due diligence en platformkeuze van investeerders kan beïnvloeden.
- Effect van SEZ-activiteit: opbrengsten uit de heffing op buitenlandse werknemers in Batang stijgen scherpAI-noot: Dit kan erop wijzen dat SEZ-activiteit de lokale inkomsten verhoogt, wat kan duiden op sterkere administratieve capaciteit voor investeerders in Batang.
- Hervorming van de Indonesische arbeidswetgeving: begrip van Wet nummer 27 van 2026AI-noot: Dit kan wijzen op nieuwe arbeidscomplianceverplichtingen voor werkgevers, dus investeerders kunnen wervings- en arbeidspraktijken moeten herzien zodra details duidelijk zijn.
- Wet arbeidsbescherming treedt officieel in werking vanaf 28 oktober 2026AI-noot: Dit kan nieuwe verplichtingen voor arbeidsbescherming voor werkgevers creëren, dus investeerders kunnen compliance vóór de ingangsdatum moeten herzien.
- Kernpunten van de Arbeidsbeschermingswet: van lonen tot ontslagvergoeding bij ontslagenAI-noot: Dit kan wijzen op duidelijkere arbeidsregels over lonen en ontslagvergoedingen, die buitenlandse investeerders moeten volgen bij het beoordelen van werkgeverskosten en naleving in Indonesië.
- Demak verscherpt toezicht op ongeveer 370 buitenlandse werknemers; regent benadrukt vaardigheidsoverdracht aan lokale werknemersAI-noot: Dit kan de verwachting versterken dat vergunningen voor buitenlandse werknemers gepaard gaan met vaardigheidsoverdracht aan lokaal personeel, wat investeerders moeten documenteren.
- Tax holiday blijft behouden terwijl regering van plan is regels te herzienAI-noot: Buitenlandse investeerders kunnen mogelijk nog profiteren van tax holiday-prikkels, waarbij herziene regels mogelijk geschiktheid en voorwaarden verduidelijken.
- OJK neemt toezicht op crypto over, Ministerie van Handel trekt oude regels inAI-noot: Dit kan het regelgevingsrisico en de complianceverplichtingen rond crypto verschuiven naar OJK, wat investeerders die actief zijn in digitale activa kan beïnvloeden.
- Menko PMK Sugiono dringt aan op versterking van bestuur en optimalisatie van het Hajj-fondsAI-noot: Dit kan wijzen op nauwere controle van het beheer van het Hajj-fonds, wat investeerders in gerelateerde financiële of pelgrimsdiensten kan beïnvloeden.
- BPKH en Kemenko PMK bespreken versterking van regelgeving om mandaat van Hajj-fonds te waarborgenAI-noot: Buitenlandse investeerders in gerelateerde financiële sectoren kunnen te maken krijgen met strengere regels rond het beheer van het Hajj-fonds, dus zij moeten mogelijk de nalevingsverwachtingen in de gaten houden.
- Persbericht - ETKI Banten SEZ wordt lanceringscentrum voor Immigration Desk, versterkt ondersteunende diensten voor investeerdersAI-noot: Het nieuwe immigratieservicepunt kan het voor investeerders in de ETKI Banten SEZ gemakkelijker maken om vergunningen af te handelen en investeringen te ondersteunen.
- Persbericht - regering optimaliseert rol SEZ om economische groei van 8% aan te jagenAI-noot: Buitenlandse investeerders kunnen meer SEZ-kansen vinden nu de regering deze zones wil gebruiken om hogere economische groei te ondersteunen.
- BPK constateert dat 3 aanvragen voor belastingvrijstelling op nikkel niet door BKPM zijn opgevolgdAI-noot: Buitenlandse investeerders in nikkel kunnen onzekerheid ondervinden over goedkeuringen van belastingvrijstellingen als BKPM geen gevolg geeft aan door BPK gemarkeerde aanvragen.
- Belastingvrijstellingsfaciliteit leidt tot BPK-bevinding; twee bedrijven niet in aanmerkingAI-noot: Buitenlandse investeerders die belastingvrijstellingsvoordelen gebruiken, kunnen met strenger toezicht te maken krijgen, dus zij hebben mogelijk solide documentatie nodig om hun recht op deelname aan te tonen.